Motorlu Vana Nedir ? Motorlu Vana Nasıl Seçilir ?

27.07.2021
93

Motorlu Vana Nedir ? Motorlu Vana Nasıl Seçilir ?

Tesisatlarda tüm hatlarda kullandığımız vanaların seçim aşamasında güvenlik ve güvenilirlilik esasına göre vananın çalıştığı tesisatın ısı derecesi ve aynı şekilde çalışma basıncı çok önemlidir. Bu iki husus vana seçiminin ilk maddesini oluşturmaktadır.
Motorlu vanaları tanıyacağımız ve Motorlu vana seçimi yapabileceğimiz kıvama getirecek yazımızın devamı sizler için aşağıda…

Yavaş yavaş yazımıza girelim…
Motorlu vanaların seçiminde yukarıda bahsetmiş olduğumuz ana hususları yerine getirdikten sonra. Vananın debisini belirlememiz gerekmektedir.
Yani vananın içinden geçecek maksimum ve minimum debi miktarlarını tayin edip buna göre hareket etmeliyiz.
Debinin yanı sıra debi hızı ve basıncıda çok önemlidir. Üretici firmaların vana gövde çapları ile doğru orantılı olarak standart verdikleri motorların uyum sağlayıp sağlamadığı konusunda net bir bilgiye sahip olabilmek için bu bilgiler çok gereklidir.
Aksi taktirde motordan istenen kvs değeri suyun gücünü yenemeyeceği için açma veya kapama yapamayacak.
KVS Değerinin bir diğer karşılığı ise vananın açık hali ile kapalı hali arasındaki fark basıncıdır. Bu aralık ne kadar geniş olursa tesisat için o kadar problem teşkil etmektedir.
Ana öğelerden son olarak bahsedeceğimiz kısım ise aktüatör seçiminde yani motorlu vananın motor seçiminde üç farklı şekilde kontrol etme durumu vardır. Bunların en uygunu tesisatınız için seçilmesi gerekmektedir.

Bahsettiğimiz bu seçim objeleri aslında tesisatın projesini çizen çizili bir proje yok ise onu uygulayan mühendisin görevidir.
Herkesin biraz bilgisi olması sebebi ile yazsak da bir mühendis tesisatı projelendirirken ;
Yeni baştan çizilecek bir tesisat da olsa , eski bir tesisatı yenileme işi de olsa, O tesisatın çalışma prensiplerine göre tesisatın sıcaklığını , istediği minimum kvs değerini , max ve minimum çalışma basıncını , boru çapından veya borudan kaynaklı basınç kayıpları , korozyona sebep olan haller v.s gibi durumları görüp buna göre çizdiği tesisatı şekillendirmesi gerekmektedir.

Motorlu Vana Çeşitleri

Motorlu vanalar gövdesel bakımından bir çok çeşiti vardır. Bunların en bilindikleri ise Lineer Gövdeli Motorlu Vanalar, Fancoil hatlarında kullanılan aynı zamanda balanslama özelliği bulunan motorlu kombine vanalar, Küresel gövdeli motorlu vanalar, Kazan dairelerinde en çok kullanılan motorlu vana tiplerinden rotary vanalar ve adını çok duymadığımız manyetik vanalar yer almaktadır.
Yazımızın devamında bu vana çeşitlerini açarak inceleyeceğiz.

Lineer Motorlu Vanalar

Aynı zamanda Strok adı da verilen lineer vanalar her vana gibi açma kapama yapmaktadır. Bunun yanı sıra debi düzenlemeside yapan lineer vanalar aunı zamanda karışım yapmak içinde kullanılmaktadır. Bu sebeple bazı yerlerde karışım vanası olarakda bilinmektedir.
Bahsettiğimiz gibi çeşitli amaçlar ile kullanılan lineer vanalar genellikle kazan dairesi dışında daha çok endüstriye olarak bilinen enerji santrallerinde , havalandırma ve iklimlendirme gibi tesisatlarda kullanılmaktadır.

Lineer Vanaların Faydaları

  • Sıcaklık veya basıncın en problemli olduğu tesisatlar da bile , çok yüksek güvenilirlilik seviyesinde çalışma sağlayabilmektedir.
  • Montajı ve tesisattaki duruşu bakımından çok basit bir şekilde kurulum ve servis uygulaması yapılabilmektedir.
  • Bir çok markanın üretiminde bulunan bu ürün özel kuruluşlarca sertifikalandırılmıştır.
  • Otomasyon sistemine en hızlı şekilde dahil olabilen ve çok kolay bir şekilde aktif edilebilen vanalardır.

Lineer Vanaların Uygulama Alanları

Bu kadar özellikleri bulunan lineer vanaların kullanım alanlarıda bir o kadar geniştir. Aklımıza gelebilecek bir çok tesisatta kullanılmaktadır.
Bunları sayacak olursan , Alttan ısıtma sistemleri , Panel Radyatör Sistemleri , Tavandan ve Yerden soğutma tesisatları, Soğutma kulelerinde , içme suyu hatlarında , zon kontrolü yapma gibi … bir çok alanda kullanılmaktadır.

Lineer Vanaların Diğer Vanalardan Ayıran Özellikleri

Lineer vanalar içme suyu sertifikalı olduğu için içme suyu hatlarında da kullanılabilmektedir.
Aynı zamanda diğer vanaların aksine bypass yapmak içinde kullanılmaktadır.
Isı transferlerinde bir çok sıvı için uygun olarak tasarlanmışlardır.
Bir çok otomasyon emri ile uyumlu çalışabilmektedir.
Diğer vanalarda olmayan bir başka özellik ise yay geri dönüşlü motorlar ilede kullanılabilmektedir.

Vana Gövdesi Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Seçimde iki kriter bizleri karşılamaktadır. Birincisi vana gövdesi seçimi diğeri ise üzerindeki motorun seçimidir.
Gövde seçimini 6 başlıkta inceleyebiliriz.
Bunlar : Debi , Kvs , Sıcaklık Farkı , Basınç Sınıfı , Maksimum Sıcaklık Dayanımı , Akış Düzeni

Gövde Seçiminde Debi

üç yollu Vana gövdesinin içerisinden belli zamanlar içerisinden geçen akış miktarıdır. Genellikle m3/h cinsinden hesaplanmaktadır. Yani saatte geçen su miktarı anlamına gelmektedir.
Vananın geçirdiği debi miktarı vananın çapı ile doğru orantılıdır. Bir hat boyunca aynı çapta geliyorsa eğer aynı debi ve aynı hız ile vanadan geçebilmektedir. Eğer vananın bulunduğu yer rediksiyon ile küçülüyor ise debi yine değişmez fakat o bölgede hızlı bir geçiş yaparak tesisatın saatte verdiği tonajı sabit bırakır. Bu gibi bir durum yaşanırsa , yani hız farklı sebebi ile fark basınçları meydana gelebilmektedir.
Tesisattaki fark basınçları istediğimiz bir olay olmadığı için bu tarz hat küçültmelerine çok girilmemesi gerekilmektedir. Ola ki öyle bir durum söz konusu olursa en azından bir çap küçülterek fark basıncını minimuma indirmemiz gerekir.

Gövde Seçiminde Debi KVS Değeri

KVS Birçoğumuz açısından motorun vanaya uyguladığı güç olarak biliriz. Aslı daha farklıdır.
Vanada olulan 1 barlık basınç kaybının altından geçebilen akış miktarıdır. Doğal olarak vanamızın kvs değeri ne kadar fazla olursa eğer , vanada oluşacak fark basınç bozuklukları da o kadar az olacaktır. Farklı bir şekilde anlatacak olursak eğer , kvs ne kadar büyük olursa akışın önünde duran sette o kadar az olur. iç yapısı daha rahat olacak vanadan istenilen debi hızlı bir şekilde geçebilir.

Gövde Seçiminde Sıcaklık Farkı

Özellikle ısıtma ve soğutma tesisatlarında ön görülen bir başka faktörde sıcaklık farkıdır. Debiyi belirlememizdeki en önemli etmenlerden biriside sıcak suyun gidişi ile soğuk suyun dönüşü arasındaki sıcaklık farkıdır.
Tesisattaki sıcaklık farkımız ne kadar yüksek olursa geçecek su debimiz aynı oranda azalacaktır. Diğer bir deyiş ile sıcaklık farkımız ne kadar düşerse de , geçen akış miktarı o kadar artacaktır.
Bu sebeple ısıtma ve soğutma hatlarındaki sıcaklık farkı sebebi ile aynı tesisatta farklı ölçülerde üç yollu vana kullanılabilmektedir.

Gövde Seçiminde Basınç Sınıflandırması

Üç yollu vana gövdelerinin basınç sınıfları diğer vana gövdelerinin basınç sınıfları gibidir.
Yani vananın dayanabildiği max basınç değerini göstermektedir. Bu değer ise pompanın basma yüksekliği , yapının yüksekliği gibi faktörler ile değişmektedir.

Vananın basınç birimi PN İbaresi ile gösterilmektedir. ve PN6 dan PN40 a kadar hatta özel olarak daha büyük kapasitelerde basınç sınıfına ait üç yollu vana gövdeleri bulunmaktadır.

Basınç sınıfın fark basıncı ve akış miktarı ile bir alakası yoktur. Vananın açma kapaması gibi durumları bu değerden etkilenmemektir.

Maksimum Sıcaklık Dayanımı

Üç yollu vananın dayanabileceği maksimum sıcaklık anlamına gelmektedir.

Üç Yollu Vana Tipi Seçimi

  • Lineer Tip Üç Yollu Vana : Vana gövdesindeki milin bir çizgi üzerinde hareket eden vanalara lineer üç yollu vana denir.
  • Rotary Tip Üç Yollu Vana : Vana içerisindeki klapenin bir eksen üzerinde sağa veya sola dönerek hareket etmesi ile oluşan vana tipidir. En uygun Üç yollu vana çeşitidir.

Üç Yollu Vana Motoru Seçilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Üç yollu vana gövdelerine seçilecek motorlar öncelikle vana gövdelerine uygun olarak seçilmesi gerekmektedir.
Doğal olarak iki çeşit vana motoru bulunmaktadır.
Lineer Motor ve Rotary Motor olarak .

Lineer Motor seçerken bazı dikkat edilmesi gereken hususlar mevcuttur.
Vana milinin boyuna
Vana gövdesinin kapama basıncına
vana gövdesinin ihtiyaç duyduğu kapanma kuvvetine
motorun açma kapamada kontrol tipine , yani hızlı bir şekilde aç kapamı yapılacak yoksa yavaş bir şekilde mi aç kapa yapılacak.

Rotary Motorları Seçerken İse Yine Tork yani motordan istenen güç değeri ve Kapama basıncı etkilidir. Aynı zamanda kontrol tipi olan on off veya oransal olma özelliğide önemlidir.

Üç yollu motorlu vanalar ve İki Yollu Motorlu Vanalar ile alakalı bilgi almak ve sipariş vermek için lütfen iletişime geçiniz.

Ziyaretçi Yorumları

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.